محمد هیدجی

محمد هیدجی
محمد موسوم علی اوغلو هیدجی ١٢٣٢-جو ایلده زنجانین تودج کندیندا آنادان اولموش، ایلک تحصیلینی کند مکتبینده آلمیشدیر. ١٢٦٦-١٢٥٨ -جی ایللرده او، قزوینده و تهراندا اوخوموش، سونرا مجتهد آدینی آلماق اوچون نجف شهرینده تحصیلینی داوام ائتدیرمیشدیر.
١٢٧١-جی ایلده تحصیلینی بیتیریب وطنه قاییدان هیدجی تهرانا کؤچموش و عمرونون آخرینا کیمی مدرسه ده معلم لیک ائتمیشدیر. محمد هیدجی ١٣٠٧-جی ایلده تهراندا وفات ائتمیشدیر. هیدجی اوچ دیلده-آذربایجان، فارس و عرب دلینده اثرلر یازمشدیر. اونون « کلیات-دیوان هیدجی» کتابی زنجان شهرینده، سونرالار ایسه شعرلر کلیاتی تبریزده اوچ دفعه چاپ اولونموشدور. شاعرین بورادا وئریلن اثرلری و حاقیندا معلومات «جنوبی آذربایجان ادبیاتی سئچیلمیش اثرلر مجموعه سی» (بیر جیلد، ١٣٦٠) کتابیندان گؤتورولموشدور.

منتشرشده در محمد هیدجی | دیدگاه‌تان را بنویسید:

آغا علی بی ناصح

آغا علی بی ناصح
آغا علی بی ١٢٣٥-جی ایلده شاماخیدا دوغولموشدور. تحصیلینی دوغولدوغو شهرده آلمیش، عرب، فارس، روس دیللرینی مکمل بیلمیشدیر. «بیت الصفا» ادبی مجلسینین گنج و فعال ایشتیراکچیسی اولموشدور. بیر مدت شاماخیدا محکما کاتبی وظیفه سینده ایتمیشدیر.
میرزه علی صابیر و عباس صحتین یاخین دوستو، حتی شعر صنعتده اونلارین خیرخواه مصلحتچی سی اولموشدور. آغا علی بی ناصح ١٢٩٣-جو ایلده وفات ائتمیشدیر. اثرلریندن اؤرنکلر فریدون کؤچرلی نین «آذربایجان ادبیات» (ایکینجی جیلدی، ١٣٦٠) و «شاعرانه مجلس لر» (١٣٦٦) کتابیندان گؤتورولموشدور.

منتشرشده در آغا علی بی ناصح | دیدگاه‌تان را بنویسید:

مرادیم چون نصیحت دیر، کلامیم دلپذیر ائیله

خداوندا، یازارکن نظم و نثر و دفتر انشاء،
زبان وفکر و طبع و نطقیم اؤز حمدینله قیل گویا.

دهان ایچره زبانی، دیلده طبعی، باشدا اوهامی،
حروف لفظ و معنانی ائدیبدیر قدرتین پیدا.

زبان گر حمد سؤیلرسه، اولور محموددن توفیق،
کلامی طبع تولید ائتسه طبعین خالقی مولا.

اگر اولمازسا فیضین رهنوما، دانش جهالتدیر،
وجود علم و فهم و عقل وئرمز منفت اصلا.

عنایت لر ائدیب قیلدین عدمدن ذاتیمی ایجاد،
گتیردین عالم ناسوته باتشریف «کرمنا».

تجّلی ائتدی نورین مطلب غیب هویتدن،
بو نورین مظهری اولماقلا ائتدین جسمیمی احیا.

جهالتدن چیخیب کسب کمال ائتمکده امدادیم،
ایلاهی، سندن اولدی، ائیله دین سن واقف معنا.

بشر نوعندن ائتدین، اهل اسلام اولدی اجدادیم،
لسان و قلبیمه نور هدایت ائیله دین ایلقا.

ائدیب تفتیش ادیانی، گؤتوردوم دین اسلامی،
قبول حکم قرآن ایله تاپدیم نعمت عظما.

شعور ایله مسلمانم، نه تقلیدن عب و امّه،
دلیل عقل و نقل ایله توتوب قلبیمده ایمان جا.

کؤنولده شک و شوبهم یوخ یقینن اهل توحیدم،
همیشه سؤیلرم صدق ایله «آمننا صدقنا» .

عبودیتده، غفارا، اگرچی چوخ قصوروم وار،
ولی گؤز یاشیم ایله ائیله رم کفرانین استیدا.

کریما، روسیاهم، عاجزم، عاسی، گنه کارم،
منی رد ائتمه درگاهیندن، ائیله مغفرت عطا.

منه قلب سلیمی انعام ائدیب طاعتده سای قیل،
سیرات موستقیم اوزره ائدیم احکام دین اجرا.

کلام لغودن حیفظ ائت زبان و طبعیمی، یا رب،
منی اتبا غاون ائتمه، چشم و قلبیمی اما.

بو، روشندیر کی، طبع شاعر، البته، فساد ائیلر،
منی بو زمره دن اؤز لطفون ایله ائیله استثنا.

مرادیم چون نصیحت دیر، کلامیم دلپذیر ائیله،
سلوک شعرده ناصحلیگیم دیر مقصد اقصی.

منتشرشده در آغا علی بی ناصح ٠٣- مناجات | دیدگاه‌تان را بنویسید:

محبت اهلی، ناصح طعنۀ اغیاردان قاچماز

گؤزون قربانی، آه ائتمه، غم هجرانه صبر ائیله،
اگر کؤنلون دؤنه هجران الیندن قانه، صبر ائیله،
غم عشق ائیله ییبدیر چوخلارین دیوانه، صبرائیله،
محبت اهلی سن، یان آتش سوزانه، صبر ائیله.

قرار ائت، گؤزلرین آب وصال ایله پرآب ائتمه،
مکدّر خاطر اولما، آغلاما قلبین کاباب ائتمه،
یئترسن عاقبت مقصوده، بونجا اضطراب ائتمه،
اولار کامینجا آخر، گردش دورانه صبر ائیله.

محبت عالمینده عاشیقه دایم وصال اولماز،
بو یولدا عاشق بیچاره هرگز بی ملال اولماز،
فراقه دوشمه ینجه وصل دلداره ماجال اولماز،
سیتم لر چکمه یه معتاد اولوب مردانه صبر ائیله.

گؤزوم، اهل وفالار یارین هجرانیندان اینجیمز،
اگر مین نیشه وورسا نوک مژگانیندان اینجیمز،
غم فرقتله جانین وئرسه جانیندان اینجیمز،
بلای عشقی چک، بو درد بیدرمانه صبر ائیله.

داغیتما عارض نسرینه اول زلف موطرانی،
در افشان ائیله مه، آغلاتما بونجا چشم شهلانی،
او شهلا چشمینه اولسون فدا مین نرگسین جانی،
گلیر، البته، بیر گون درد و غم پاینه، صبر ائیله.

محبت اهلی، ناصح طعنۀ اغیاردان قاچماز،
خطالار گلسه گولدن بولبوله گلزاردان قاچماز،
یانار هجران ایله پروانه لر تک، ناردان قاچماز،
وفا گؤستر، نثار ائت جانینا جانانه، صبر ائیله!

منتشرشده در آغا علی بی ناصح ٠٢- مربع | دیدگاه‌تان را بنویسید:

باشیم بنفشه کیمی غم دیزینده چوخ قالدی

واریمدی سینه ده درد و غم نهان، اؤلورم،
بو سرّی ائیله مه دیم کیمسه یه بیان، اؤلورم.

باجاردیغیمجا غم عشق گیزلدیم، آخر،
کسیلدی طاقت و صبر و قرار جان، اؤلورم.

صفای وصلدیر عالمده گرچی مقصودیم،
بلایی هجرین ایله باغریم اولدی قان، اؤلورم.

آچیلمامیش گول ایدیم گلشن نزاکتده،
باهار عمرومو عشق ائیله دی خزان اؤلورم.

باشیم بنفشه کیمی غم دیزینده چوخ قالدی،
وصالین اولمادی اوستومده سایبان، اؤلورم.

شکایت ائیله مه دیم محنت فراقندان،
ذلیل و خوار و دلفکار و بیزبان اؤلورم.

امید ایدیم چکرم درد عشقی ناصح تک،
قیریلدی رشتۀ امید ناگهان، اؤلورم.

منتشرشده در آغا علی بی ناصح ٠١- غزللر | دیدگاه‌تان را بنویسید:

اؤلورم

واریمدی سینه ده درد و غم نهان، اؤلورم،
بو سرّی ائیله مه دیم کیمسه یه بیان، اؤلورم.

باجاردیغیمجا غم عشق گیزلدیم، آخر،
کسیلدی طاقت و صبر و قرار جان، اؤلورم.

صفای وصلدیر عالمده گرچی مقصودیم،
بلایی هجرین ایله باغریم اولدی قان، اؤلورم.

آچیلمامیش گول ایدیم گلشن نزاکتده،
باهار عمرومو عشق ائیله دی خزان اؤلورم.

باشیم بنفشه کیمی غم دیزینده چوخ قالدی،
وصالین اولمادی اوستومده سایبان، اؤلورم.

شکایت ائیله مه دیم محنت فراقندان،
ذلیل و خوار و دلفکار و بیزبان اؤلورم.

امید ایدیم چکرم درد عشقی ناصح تک،
قیریلدی رشتۀ امید ناگهان، اؤلورم.

منتشرشده در آغا علی بی ناصح ٠١- غزللر | دیدگاه‌تان را بنویسید:

منی منع ائتمه، ناصح، گور قیلام دلبر تاماشاسین

نه میلیم باغه، نه جام و سبویه احتیاجیم وار،
جمالین گولشنیندن رنگ و بویه احتیاجیم وار.

هوای زلف ایله دیل مرغی ترک آشیان ائتمیش،
صبادن سورماق ایله جوستجویه احتیاجیم وار.

حدیث لبلرین تعویض جان ائتمک دیلر کؤنلوم،
او زلف پرخمیندن تار مویه احتیاجیم وار.

نگاریم بیوفا اولدی، فنادن غیری یوخ چارم،
علاج درد ایچون اول تندخویه احتیاجیم وار،

شهید ناوک مژکانین اولماقچون کَفَنلَندیم.
کؤنول قانیله تغسیل و وضویه احتیاجیم وار.

ره عشقیتیده پامال اولمادیم، بی اعتبار اولدیم،
غبار مقدمیندن آبرویه احتیاجیم وار.

منی منع ائتمه، ناصح، گور قیلام دلبر تاماشاسین،
نئدیم، حال اهلییم، روی نیکویه احتیاجیم وار.

منتشرشده در آغا علی بی ناصح ٠١- غزللر | دیدگاه‌تان را بنویسید:

ناصحا، سنده فغان ائیله مه، جانین چیخسین

گؤروم، ای زلف گره گیر، پریشان اولاسان،
من تک آشفته لنیب بی سر و سامان اولاسان!
اریدیب کؤنلونو گؤزدن تؤکن، ای چشمو غزال،
متصل دیدۀ عاشق کیمی گریان اولاسان!
ای لب لعل، دوداغیم کیمی قانین قاچسین،
قانه دؤنموش جگریم تک دؤنه سن قان اولاسان!
دوشه سن آتشه، ای خال، اولاسان خاکستر،
مجمر سینه ده باغریم کیمی بریان اولاسان!
ای سر کوی، گؤروم ذوق و صفاسیز قالاسان،
جولشن نزهت ایکن کلبۀ احزان اولاسان!
منزل اولدی منه دوزخ، گؤروم ای گولشن حوسن،
سرسر حادثۀ دهر ایله ویران اولاسان!
ای قد و قامت موزون، اییلیب اینجه له سن،
آتش عشقده جسمیم کیمی سوزان اولاسان!
ای دیل ساده، بو سوداده سنیندیر تقصیر،
یاناسان، اودلاناسان، خاک ایله یکسان اولاسان!
ناصحا، سنده فغان ائیله مه، جانین چیخسین،
کیم دئدی عاشق اولوب، هجرده نالان اولاسان!

منتشرشده در آغا علی بی ناصح ٠١- غزللر | دیدگاه‌تان را بنویسید:

محمد تاغی صدقی

محمد تاغی صدقی
١٣-جو عصرین ایکینجی یاریسیندا یاشاییب یاراتمیش محمد تاغی صدقی ١٢٣٣ –جو ایلده اوردوباد شهرینده دوغولموش، ایلک تحصیلینی موللا مکتبینده آلمیشدیر. گنجلیک ایللرینده جنوبی آذربایجانا گئده رک، اورادا تیجارتله مشغول اولموشدور. ١٣-جو عصرین ٥٩ -جی ایللرینده اوردوبادا قاییدان محمد تاغی صدقی چایچی دوکانی آچاراق، بیر مدت چایچیلیق ائتمیش، سونرا معارفچی لیک فعالیلینه باشلامیشدیر. او ١٢٧١-جی ایلده حسین سلطان کنگرلینسکی ایله بیرلیکده اوردوباددا «اختر» آدلی یئنی اصوللا مکتب آچمیش، بوراداکی فعالیتی نتیجه سینده گؤزل بیر معلم کیمی مشهورلاشمیشدیر.
١١٢٧٣ جو ایلده ناخچیوانا کؤچن محمد تاغی صدقی بورودا یئنی بیر مکتب آچمیشدیر. ادیب «تربییه» آدلاندیردیغی بو مکتبده عمرونون آخرینا قدر معلیم لیک ائتمیشدیر. او، ١٢٨٢-جو ایلده ناخچیواندا دنیاسینی دییشمیش و اورادا دفن اولونموشدور.
محمد تاغی صدقی بدیعی یارادیجیلیغا گنجلیک ایللرینده باشلامیش، او زامان اوردوباددا فعالیت گؤسترن «انجمن شعرا» ادبی مجلسینین فعال ایشتیراکچیلاریندان و رهبرلریندن بیری اولموشدور. ایلک شعرلرینی کلاسیک اوسلوبدا، غزل طرحینده یازان ادیب سونرالاردا بو اوسلوبو داوام ائتدیرمیش، لاکین معارفچی لیک ایده لارینین تبلیغینه اوستونلوک وئره رک، اخلاق دیداکتیک منظومه لر یاراتمیشدیر. بو شعرلرین بعضی لری هله ١٤-جی عصرده مطبوعات صفحه لرینده، یاخود آیری- آیری کتابچالاردا درج اولونموشدور. آکادئمیک عیسی حبیب علی، محمد تاغی صدقی نین الده اولان اثرلرینی، او جمله دن شعرلرینی توپلایاراق ١٣٨٣-جو ایلده باکیدا چاپ ائتدیرمیشدیر. بوراداکی نمونه لر همین کتابدان گؤتورولموشدور.

منتشرشده در محمد تاغی صدقی ٠٢- قصیده | دیدگاه‌تان را بنویسید:

امیدین باغلاییب مولاسینا بو صدقی نالان

یئنه فصل باهار اولدی، گئدیب وقت خزان، ساقی،
گتیر تؤک جام زرینه شراب ارغوان، ساقی.

آیاقدان سالدی بو رنج خمار، الدن قرار آلدی،
الیم توت بیر آیاق ایله، آمان، صد الامان، ساقی.

خرابه کؤنلومی بیر بادۀ ناب ایله آباد ائت،
ایچه پیر ضعیف اوندان، اولور بالله جاوان، ساقی.

ترحم قیل، بو گون می وئر، منی غمدن خلاص ائیله،
دیار عشقده عشاقه سنسن مهربان، ساقی.

هر ایکی نئشه ده، هر نئشه دن مقصودوموز می دیر،
بیزه بو مطلبی کشف ائیله ییب پیر مغان، ساقی.

آلیبدیر غنچۀ غمازین قرار اختیار الدن،
کسیبدیر عشوه و نازم، عجب تاب و توان، ساقی.

گهی عیشوه، گهی شیوه، گهی ناز و گهی غمزه،
ایمان اختیاریم گئتدی الدن، بیر ایمان، ساقی.

تئلین وئرمه صبایه، شانه وورما، بسدیر، انصاف ائت،
خم زلفونده دیل مرغی قالیبدیر آشیان، ساقی.

عطایین جان آلیر هر دم، خطایین جان عطا ائیلر،
دهانین در افشان دیر، صحبتین آرام جان، ساقی.

جاوابین نزهت فزا دیر، جمالین محفل آرا دیر،
دیشین دور موصفا دیر، سؤزون آرام جان، ساقی.

چکیلمیش گوشۀ باغه بو گون هر عارف عاشق،
فرح افزا اولوب، به-به، فضای گلستان، ساقی.

گلستان بزم خلوت دیر، زامان عیش و عشرت دیر،
چمنده یار، یارایله اولوبدور همزبان، ساقی.

قونوبدور سرو شاخ اوسته، ترانه باشلاییب قمری،
اولوبدور بولبول شیدا عجاییب نغمه خوان، ساقی.

آچیب گؤز نرگس شهلا، ائدر نظارۀ گلشن،
صبا دیدیکجه باغ ایچره، آچار غنچه دهان، ساقی.

گؤروب یاقوت رمال تک شراب نابی جام ایچره،
حسددن لالۀ حمرا اولوبدور باغری قان، ساقی.

بو گون کؤنلوم کیمی سنبل پریشان ائیله ییب زلفون،
وئر گوسیو یار نازنینیی دن نشان، ساقی.

اوخور بولبول، آچیب گول، خرم، غنچه لر خندان،
اولوبدور صحن گلشن اشک گلزار جینان، ساقی.

نوای بولبول، قمری، صدای مرغ خوش الحان،
ائدیب زاغ سیاهی باغدان دامنکشان، ساقی.

خارابات اهلینه دایم مناجات اهلی طعن ائیلر،
اولوبدور زاهد بدکیش بیزدن بدگمان، ساقی.

گلیب میخانه یه اؤز خیرقه سین رهن شراب ائتمه،
نه فکرایله همیشه مسجدی ائتمه ییب مکان، ساقی؟

امیدین باغلاییب مولاسینا بو صدقی نالان،
یئتیشسین داده محشرده امیرالمؤمنین، ساقی.

منتشرشده در محمد تاغی صدقی ٠٢- قصیده | دیدگاه‌تان را بنویسید: